Rüstem Paşa Cami : İznik Çini Sanatının Zirvesi

Rüstem Paşa Cami İznik Çini

İznik Çini sanatının en güzel örneklerinin yer aldığı Rüstem Paşa Cami yerli ve yabancı sanat severlerin ilgi odağı olmaya devam ediyor.

Cami 1560’lı yıllarda Mimar Sinan tarafından dönemin ünlü Osmanlı devlet adamlarından Kanuni Sultan Süleyman’ ın damadı, Mihrimah Sultan’ın eşi olan Sadrazam Rüstem Paşa için yapılmıştır. Paşanın vefatından sonra cami eşi Mihrimah Sultan tarafından tamamlatılmıştır. Rüstem Paşa Camii Mimar Sinan’ ın başyapıtları arasındadır.

İstanbul’ da tarihi yarımada içinde Eminönü’ nde ana caddenin arkalarında ve Tahtakale’deki Hasırcılar çarşısında dükkanların arasında kalan bu camii, Osmanlı döneminin en göz alıcı çinileriyle ön plana çıkmaktadır.

Rüstem Paşa Cami Çinileri
Rüstem Paşa Cami

Evliya Çelebi payitaht İstanbul’ un camilerini de anlattığı ünlü eseri olan seyahatnamesine şöyle ifade ediyor:

“Diller ile anlatılmaz, iki katlı, baştan başa kâşi çini ile döşenmiş, altında mahzenler ve dükkanlar olan aydınlık bir cami”. Mimar Sinan’ın eseri olduğunu da yazısına ilave eder. Tüm camiler için buradaki Evliya Çelebi Seyahatnamesinde İstanbul Camiileri adlı makaleden bilgi edinebilirsiniz.

Çini Örnekleriyle Avrupa’nın En Güzel Camisi

Amerika’nın en meşhur dergilerinden birisi olan Newsweek dergisi tarafından 2007 yılında Avrupa’nın en güzel camisi olarak Rüstem Paşa Cami seçilmiştir.

Rana Foroohar imzasıyla yayımlanan yazıda cami hakkında şu bilgilere yer verilmiş:

“Avrupa kıtasında bulunan cami, Ayasofya ve Sultanahmet‘ten daha az turistik ve küçük, ancak bana göre çok daha güzel ve huzurlu. Giriş özellikle çok görkemli değil. Ama bir kez içeri girdiniz mi o güne kadarki en muhteşem İznik çinileri ve mozaiklerini bulabilirsiniz. Sanki çinilerle bezeli bir bahçe gibi tefekkür ve sükunet için mükemmel bir yer. Mısır Çarşısı‘na çok yakın olması da önemli. Avrupa’da olduğunuza inanamayacaksınız.”

İstanbul’ da bir çok çini çeşidini bir arada göreceğiniz Rüstem Paşa Cami, Mimar Sinan’ ın deniz kenarına yaptığı üç camiden ikincisidir. Bu kadar çok çininin İznik’ te üretilip yetişemeyeceği anlaşılınca Kütahya’ da çini atölyesi yaptırılmıştır.

Rüstem Paşa Cami Mimarisi

Türkiye’deki en zengin çini koleksiyonunun bulunduğu cami adeta bir çini müzesini andırıyor. Etrafında onlarca dükkanın olduğu caminin küçük avlusuna iki yanındaki döner merdivenle çıkılıyor. Girişindeki sadeliğe nispeten çiçek bahçesini andıran çiniler muhteşem bir görünüm veriyor. Cami dikdörtgen yapıda olup kubbesi 8 fil ayağı üzerine oturtulmuştur.

Cami son cemaat yerindeki çinilerden tutun da iç mekanda kubbe eteklerine kadar birbirinden güzel İznik çini örnekleriyle döşenmiştir. 41 çeşit lale motifinin yer aldığı söylenir. Rüstem Paşa Cami lale, karanfil, gül, papatya, zambak gibi çiçek motifleri ile bezenmiş İznik çinileri ile oldukça kalabalık bir ticaret merkezi arasında ziyaretçilerine huzur veriyor.

İznik Çini Sanatında Yenilikler

Osmanlı’ da hakim olan mavi rengin yanı sıra bir yenilik olarak Türk kırmızısı ve mercan kırmızısı renkleri de çinilerde kullanılmış. Caminin iç süslemelerinde kullanılan mercan kırmızısı, kırmızı lale motifi ve saz çini desenleri teknikleri ilk defa bu dönemde uygulanmıştır. Her bir desen ayrı bir sanat inceliğinde işlenmiş. Dışarıdan bakıldığında sıradan bir cami görünümü olsa da içeride muhteşem çiniler ile hayranlık uyandırıyor.

İstanbul Rüstem Paşa Cami Çinileri

Süslemeler içinde en önemli çalışmalardan biri, ana avlunun iki yanındaki panodur. Mavi zemin üzerine çiçek açan ağaçları gösteren ve caminin en göze çarpan yerinde görebileceğiniz bu panolardan biri günümüze kadar bozulmadan gelebilmiştir. 

Binlerce kilometre uzaktan gelen yabancı turistlerin önemli gezilecek yerler listesinde olan Rüstem Paşa Camii’nin bu göz alıcı İznik çinilerinden bazıları malesef hırsızlar tarafından çalınmış. Onca deprem, yangın ve restorasyon geçirmesine karşın muhteşem İznik çini ve panolarıyla Rüstem Paşa Cami ziyaretçilerini bekliyor.

  1. Anonim diyor ki:

    Bazen bakarda görmeyiz kimbilir ne kadar çok yanından geçtik bilgiler fotoğraflar çok başarılı …bu da bu işi ne kadar ciddiyet ile yaptığınızı gösterir tebrikler 👏🏻

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İletişim
Yardım?
Merhaba,
Size nasıl yardımcı olabilirim?